Prezident Shavkat Mirziyoevtiń basshılıǵında 4-mart kúni joqarı oqıw orınları studentleriniń bántligin támiyinlew boyınsha tiykarǵı wazıypalarǵa baǵıshlanǵan videoselektor májilisi ótkerildi.

Mámleket keleshegi, barlıq tarawlar hám joybarlardıń tabısı bilimli, zamanagóy pikirleytuǵın, óz tarawınıń ustaları bolǵan insanlarǵa baylanıslı. Sonıń ushın elimizde áyne bilimlendiriw tarawın, insan kapitalın rawajlandırıwǵa ayrıqsha itibar qaratılmaqta.

Atap ótilgenindey, házirgi kúnde joqarı oqıw orınlarımızda 510 mıń student kúndizgi tálim túrinde oqımaqta (jámi 820 mıń). Mámleketimiz basshısınıń tapsırmasına muwapıq, studentler menen sóylesiwler hám sorawnamalar ótkerildi. Studentlerdiń 100 mıńǵa shamalası jumıs islew hám qosımsha dáramat tabıwǵa mútájligi bar ekenligin bildirgen. Ásirese, olardıń arasında 7,5 mıń shın jetim yamasa mayıplıǵı bolǵan jáne 4,5 mıń hár qıylı «dápterler»ge kirgizilgen studentler bar.

– Joqarı oqıw ornı úlken shańaraq. Bul shańaraqtıń basshısı – rektor. Ata-analar eń úlken baylıǵın, perzentin sizlerge tapsırǵan. Sonıń ushın rektorlar hár bir student penen jeke ushırasıwı shárt. Bul boyınsha haqıyqıy jaǵdaydı bilip, studentlerdiń shańaraqlıq jaǵdayı, sharayatı, qanday oqıp atır, mashqalaları hám usınısları, qullası, hámmesi haqqında hár ayda esabat beredi hám bul máselege jeke juwapker boladı,-dedi Shavkat Mirziyoev.

Atap ótilgenindey, házirgi kúnde studentler islewi múmkin bolǵan 105 mıń vakant jumıs ornı bar. Bilimlendiriw hám xızmet kórsetiw tarawlarında – 22 mıńnan, sanaatta – 17 mıń, densawlıqtı saqlawda – 9 mıń, qurılıs hám awıl xojalıǵında – 6 mıńnan, qarjı tarawında – 3 mıń, baylanıs hám 85 tarawında – 2,5 mıń jumıs ornı bar.

– Juwapkerler jumıs islewge mútájligi bar studentlerge járdem berip, olardıń bántligin támiyinlewi shárt,-dedi mámleketimiz basshısı.

Májiliste bul jumıslardı sistemalı shólkemlestiriw ushın Bas ministrdiń basshılıǵında respublikalıq komissiya dúziletuǵını málim etildi. Sonday-aq, wálayat hákimleriniń basshılıǵında aymaqlarda da usınday komissiyalar shólkemlestiriledi.

Komissiya wálayat hákimleri hám rektorlar menen birge vakant orınlardı tallap, hár bir wálayat boyınsha birinshi, ekinshi hám úshinshi kurs studentleriniń keminde 30-40 procentin jumısqa jaylastırıw ilajların kóredi. Bunnan tısqarı, pitkeriwshi kurslar studentleriniń keleshektegi jumıs ornın belgilep aladı hám olardı miynet haqı tólenetuǵın 3-4 aylıq stajirovkaǵa jiberedi.

Mámleketimiz basshısı joqarı oqıw orınlarındaǵı bos xana hám imaratlardı studentlerge biypul ajıratıw arqalı tólemli kurslar, dógerekler hám basqa da xızmetler jáne óndirisler shólkemlestiriw arqalı jumıs orınların jaratıw múmkin ekenligin atap ótti.

Rektorlar joqarı oqıw orınlarınıń baǵdarına qarap, xalıq hám isbilermenlerge tólemli xızmetler kórsetip, 5 mıń studentke qosımsha dáramat alıw imkaniyatın jaratıwı shárt ekenligi atap ótildi.

Juwapkerlerge hár bir joqarı oqıw ornında bir ay múddette bántlik orayları, sonday-aq, on kún múddette bul jerdegi bos xana hám imaratlardı studentlerge biypul ajıratıp, keminde 10 tólemli kurslar, turmıslıq hám basqa da xızmetlerdi shólkemlestiriw wazıypası tapsırıldı. Bul arqalı 5 mıń student dáramat keltiretuǵın jumıs penen bánt boladı.

Bul jumıslardı qollap-quwatlaw boyınsha mámleket tárepinen barlıq sharayatlar jaratıp beriledi. Sonıń ishinde, joqarı oqıw orınlarınıń aymaǵında tólemli oqıw kursları, sport dógerekleri hám basqa da xızmetlerdi shólkemlestirgen studentler dáramat salıǵınan azat etiledi. Ulıwma, studentlerdiń joqarı oqıw orınları aymaǵındaǵı joybarları ushın 100 milliard sum kredit resurslarınıń ajıratılatuǵını kórsetip ótildi.

Bunnan tısqarı, rektorlar bir ay múddette óz aymaǵında studentler bos waqtında jumıs islep, dáramat tabıwı ushın bir kovorking orayın shólkemlestiriwdi baslawı kerek ekenligi kórsetip ótildi.

Jáne bir másele – joqarı oqıw orınlarındaǵı basqarıw, texnikalıq, xızmet kórsetiwshi hám oqıw-járdemshi lawazımları boyınsha vakant orınlarda 3 mıńnan aslam studenttiń bántligin támiyinlew múmkin.

Tashkent medicina akademiyasında 70 student jumıs alıp barıwshı, kafedra laborantı, kitapxanashı, qoymaxanashı sıyaqlı lawazımlarda islemekte. Biraq házir joqarı oqıw orınlarındaǵı kópshilik lawazımlarǵa joqarı maǵlıwmat bolıwı talap etiledi. Sonıń ushın burınǵısınan ózgeshe tárizde rektorlarǵa óz sistemasındaǵı lawazımlarǵa studentti bilim hám potencialınan kelip shıǵıp jumısqa jaylastırıwǵa ruqsat etiletuǵını belgilendi.

Bunnan tısqarı, barlıq mámleketlik shólkemler menen mákemelerde studentler ushın jumıs islewge ruqsat beriletuǵın boldı.

Máselen, joqarı oqıw orınları átirapındaǵı qala mektepleri hám baqshalarında 13 mıń vakant jumıs ornı bar. Juwapkerlerge bir ay múddette keminde 10 mıń studentti olar ushın jaylasıwı qolaylı bolǵan mektepler hám baqshalarǵa jumısqa jaylastırıw ilajların kóriw wazıypası qoyıldı.

Oraylıq bank tájiriybesi tiykarında studentlerdiń miynet haqı tólenetuǵın stajirovkaların shólkemlestiriw hám olardıń juwmaǵında eń jaqsı stajerlarǵa jumıs usınıs etiw sisteması ekonomika, finans, qurılıs, energetika, awıl hám suw xojalıǵı ministrlikleri, salıq, kadastr uyımlarında da engiziletuǵını belgilendi.

Bul jańa sistema arqalı, hár jılı 3 mıń studenttiń bántligi támiyinlenedi.

Májiliste mámleketlik grantlar esabınan ámelge asırılatuǵın ilimiy joybarlarǵa 2022-jılı keminde 3 studentti tartıw zárúr ekenligi aytıldı. Usı maqsette joqarı oqıw orınlarındaǵı ilimiy joybarlaw toparları quramınıń keminde 40 prcentin studentler esabınan qáliplestiriw wazıypası belgilendi.

Mámleketimiz basshısı wálayat hám qala hákimleri rektorlar menen birgelikte joqarı oqıw orınları hám jeke menshik sektor arasında birge islesiwdi sistemalı jolǵa qoyıp, 30 mıń studentti jumıs penen bánt etiwi zárúr ekenligin atap ótti. Onda wálayat hákimleri jumıs beriwshiler menen birgelikte vakansiya hám ámeliyat yarmarkaları, stdentler ushın biznes ushırasıwlar shólkemlestiriliwi belgilendi.

Wálayat hákimleri eki ay múddette joqarı oqıw orınları menen iri kompaniya, klaster hám basqa da kárxanalar arasında birge islesiw sistemasın jaratıp, jıl aqırına shekem 10 mıń studenttiń bántligin támiyinlewi belgilendi.

Májiliste 2021-jılı studentler jataqxanası boyınsha sistema jaratılǵanı atap ótildi. Biraq, barlıq aymaqlarda da jumıslar birdey alıp barılmay atırǵanı kórsetip ótildi. Bir ay ishinde bul boyınsha ózgeris etpegen aymaq basshısı hám joqarı oqıw ornı rektorınıń jumıstan alınatuǵını málim etildi.

Qaysı joqarı oqıw ornınıń rektorı jataqxana qurılısınıń 50 procentin ózi basshılıq etip atırǵan JOO qarjısı esabınan ámelge asırıw baslamasın bildirse, qalǵan 50 procenti byudjetten qaplap beriletuǵını belgilep alındı.

– Jáne bir áhmiyetli másele. Házirgi kúnde Ukraina joqarı oqıw orınlarında 370 ten aslam jaslarımız tálim almaqta hám sonnan 200 ge shamalası watanǵa qaytarıldı. Qalǵanların da jaqın bir háptede qaytarıw ushın barlıq ilajlardı kórip atırmız,-dedi Prezidentimiz.

Tiyisli komissiya shólkemlestirilip, bir hápte múddette Ukrainadan qaytqan studentlerdiń elimiz joqarı oqıw orınlarında oqıwın dawam ettiriwi ushın barlıq sharayat jaratıp beriletuǵını kórsetip ótildi.

Juwapkerler májiliste dodalanǵan wazıypalardıń orınlanıwı baǵdarında islenetuǵın jumıslar boyınsha málimleme berdi.

ÓzA