Joqarı bilimlendiriw sistemasınıń nátiyjeliligi tek ǵana bilimlendiriw procesi, ilimiy jumıs yamasa bar resurslar menen emes, al pitkeriwshilerdiń iyelegen bilim hám kónlikpelerin miynet bazarında qollanıw qábileti menen de belgilenedi.

Usı kózqarastan, pitkeriwshilerdiń jumısqa jaylasıw tezligi, bántliginiń turaqlılıǵı, dáramat dárejesi hám bántlik túrleri bilimlendiriw baǵdarlamalarınıń miynet bazarı talaplarına qay dárejede sáykesligin bahalawda úlken áhmietke iye.

Xalıqaralıq ámeliyatta da bilimlendiriwden miynetke ótiw nátiyjelerin turaqlı baqlap barıw bilimlendiriw siyasatınıń nátiyjeliligin bahalawdıń áhmietli baǵdarlarınan biri bolıp esaplanadı.

Ekonomikalıq birge islesiw hám rawajlanıw shólkemi bilimlendiriwden keyingi bántlik hám dáramat kórsetkishlerin bilimlendiriw dárejesi menen ekonomikalıq imkaniyatlar arasındaǵı baylanıstı kórsetiwshi tiykarǵı ólshemler qatarında qaraydı.

Evropa pitkeriwshilerin baqlaw baslaması sheńberinde bolsa pitkeriwshilerdiń keyingi bilimlendiriw jolı, bántligi hám kásiplik rawajlanıwına baylanıslı maǵlıwmatlardı sistemalı jıynaw jáne mámleketler kesiminde salıstırıwǵa ayrıqsha itibar qaratıladı.

Ózbekstanda joqarı bilimlendiriwge qamtıp alıwdıń keńeyiwi, mámleketlik hám mámleketlik emes joqarı bilimlendiriw shólkemleriniń sanınıń artıwı hám miynet bazarında mamanlıqqa bolǵan talaptıń ózgerip barıwı bilimlendiriw nátiyjelerin pitkeriwshilerdiń keyingi jumısı menen baylanıslı halda bahalaw zárúrligin kúsheytpekte.

Bunday sharayatta joqarı bilimlendiriw shólkemleriniń nátiyjelerin tek ǵana qabıllaw kórsetkishleri, bilimlendiriw resursları yamasa pitkeriwshilerdiń ulıwma sanı tiykarında bahalaw jeterli emes.

Pitkeriwshilerdiń sapa indeksi pitkeriwshilerdiń jumısqa jaylasıw tezligi, turaqlı bántligi, ortasha aylıq dáramatı hám bántlik túrlerin hákimshilik maǵlıwmatlar tiykarında óz-ara baylanıslı halda bahalaw imkaniyatın beredi. Bul qatnas túrli joqarı bilimlendiriw shólkemleri pitkeriwshileriniń miynet bazarındaǵı nátiyjelerin birden-bir metodologiyalıq tiykarda salıstırıw, bar ayırmashılıqlardı anıqlaw hám basqarıw qararların dálillerge súengen halda qabıl etiw ushın analitikalıq tiykar jaratadı.

Bul pitkeriwshiler sapası indeksi Ózbekstan Respublikası Prezidenti Administraciyası janındaǵı Bilimlendiriw sapasın támiyinlew milliy agentligi tárepinen joqarı bilimlendiriw mákemeleriniń 2024/2025-oqıw jılı pitkeriwshileriniń miynet bazarındaǵı nátiyjelerin kompleksli bahalaw, indeksti qáliplestiriwshi kórsetkishlerdi joqarı bilimlendiriw shólkemleri hám olardıń kategoriyaları kesiminde salıstırmalı tallaw jáne bul indeks nátiyjelerin ilimiy tiykarda talqılandı.

Pitkeriwshilerdiń miynet bazarındaǵı nátiyjeleri jumısqa ornalasıw múddeti, sońǵı altı ay dawamındaǵı turaqlı bántlik jaǵdayı, rásmiy ortasha aylıq dáramat hám bántlik túri boyınsha úyrenildi. Nátiyjeler respublika hám aymaqlar, joqarı bilimlendiriw shólkemleriniń múlk túri hám ámeliy, medicinalıq, sociallıq-gumanitarlıq hám dóretiwshilik (sport) kategoriyaları kesiminde salıstırmalı tallandı.

Dóretiwshilik (sport) kategoriyası kórkem óner, mádeniyat, muzıka, xoreografiya, dizayn, kinematografiya hám sport tarawları ushın kadrlar tayarlaytuǵın 12 joqarı bilimlendiriw shólkemin qamtıp aladı. 2024/2025-oqıw jılında usı kategoriyadaǵı 5 451 pitkeriwshiniń miynet bazarındaǵı nátiyjeleri tallanǵan.

Dóretiwshilik (sport) kategoriyasındaǵı joqarı bilimlendiriw shólkemleri arasında Ózbekstan mámleketlik dene tárbiya hám sport universiteti Nókis filialı nátiyjesi atap ótilip, indeks bahası 62,5 balldı quraǵan hám usı kategoriyadaǵı kadrlar tayarlawshı 12 joqarı bilimlendiriw shólkemleri arasında jetinshi orındı ieledi.

Bunda filialınıń Pitkeriwshiler sapası indeksi boyınsha kórsetkishleri:

– pitkeriwshiler sanı – 142 adam;

– bántlik kategoriyası joqarı koefficient – 92;

– ortasha koefficient – 3;

– koefficientsiz – 29;

– ortasha jumısqa jaylasıw tezligi – 2 ay 7 kún;

– ortasha aylıq dáramatı 4,6 mln sum;

– turaqlı bánt pitkeriwshilerdiń úlesi 43,0% ti quraǵan.

Ramazanov Medetbay,

Bilimlendiriwdiń sapasın támiyinlew bólimi baslıǵı.